Македонија се празни – младите сакаат да живеат во средена држава

0
249

Населението во Македонија старее и тоа многу брзо. Земјава е веќе во длабока демографска старост. Влезена е во процесот на демографска транзиција кога смртноста станува поголема од раѓањето. Бележиме загуба на природниот прираст од преку 8 000 лица просечно секоја година и оваа тенденција ќе продолжи, велат експертите.

Иднината, прогнозираат, не e ветувачка, но кои се решенијата? Според едни, утопија е воведувањето какви било мерки кои би го сопреле процесот на стареење, но спроведувањето активности за адаптирање кон демографското стареење е реалност. Според други, клучот е влезот во ЕУ зашто ќе наметне исполнување стандарди кои би го подобриле живеењето дома, што, пак, ќе значи многу помалку иселување, но и враќање на дел од македонското население во својата матична држава.

Стратегијата за стари лица (2010-2020) покажува дека до 2050 година се очекува секое петто лице да биде старо над 60 години, а во 2150 година секое трето лице да биде над 60 години.

Како што вели за МИА проф. Аница Драговиќ од Институтот за социологија при Филозофскиот факултет во Скопје, демографското стареење во земјава е резултат на три значајни социо-демографски фактори: децениско намалување на фертилитетот, намалување на морталитетот и зголемување на животниот век на човекот. На стареењето, нагласува, влијаат и миграциите, особено засилените емиграциски движења. Влијанието на миграциските движења, објаснува професорката, се поврзува со селективноста на миграциското население, а селективноста од аспект на возраста се состои во тоа што повеќе од останатите емигрираат лица на возраст од 20 до 40 години.

-Демографското стареење е дел од демографското искуство на нашава држава. Како и во другите постсоцијалистички земји и земји на бившата СФРЈ овој процес започнува од крајот на XX век и со засилено темпо продолжува и во текот на XXI век. Фактите говорат дека во период од 2008 до 2013 учеството на старото население во вкупното се зголемило од 10,7% на 13,3% а деценија подоцна во 2023 изнесува 18,1%. На овој начин нашата држава се категоризира како држава која е во состојба на демографска старост. Прогнозите се дека учеството на старите лица ќе продолжи да се зголемува и во наредниот период. Карактеристично е да се спомне дека од аспект на полот, жените се доминантно старо население, истакнува Драговиќ.

Додава и дека од аспект на возраста, земјава е во релативно поволна ситуација само во однос на контингентот на работно способно население кое е доминантно во однос на другите возрасни групи. Очекувањата се во иднина да се „стеснуваат“ средишните делови на возрасната пирамида, оние што го опфаќаат населението од 15 до 64 години.