Европа се соочува со нов енергетски предизвик – складиштата со природен гас се празнат, а набавката на нови количини станува сè поскапа и понеизвесна. Последиците од војната меѓу САД и Израел против Иран дополнително го нарушуваат глобалното производство и испораките на течен природен гас (LNG), што ја намалува понудата и ги турка цените нагоре.
Складирањето гас е клучно за енергетската безбедност на Европа, бидејќи овозможува задоволување на потребите за греење и електрична енергија во текот на зимата. Но, оваа година резервите на крајот од грејната сезона ќе бидат значително под вообичаеното ниво, што ќе ја принуди Европа во текот на летото да купи многу поголеми количини гас за повторно полнење на складиштата.
Откако по руската инвазија врз Украина во 2022 година беше значително намален увозот на руски гас преку гасоводи, Европа сè повеќе се потпира на течен природен гас. Пред кризата LNG учествуваше со околу 19 проценти во европското снабдување, а оваа година се очекува тој удел да достигне дури 45 проценти, односно околу 174 милијарди кубни метри.
Според проценките на аналитичарите, европските купувачи ќе мора да обезбедат околу 700 дополнителни пратки LNG – приближно 67 милијарди кубни метри гас – само за да ги наполнат складиштата ова лето. Тоа е за околу 17 милијарди кубни метри повеќе отколку минатата година.
Дел од гасот ќе пристигне преку гасоводи од Норвешка и Алжир, а во многу помала мера и од Русија, но најголемиот дел ќе мора да се обезбеди токму преку LNG.
Во меѓувреме, цените нагло растат. Европските референтни цени на гас накратко достигнаа највисоко ниво од почетокот на 2023 година, а оваа недела пораснаа за речиси 50 проценти откако Катар ги затвори своите гасни полиња – извор кој сочинува околу една петтина од глобалната понуда на LNG.
Глобалниот репер за LNG, таканаречениот Japan-Korea Marker, скокна за дури 68 проценти додека купувачите се обидуваа да ги надоместат изгубените количини од Катар.
